2026 жылдың 3 шілдесі күні сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейінің Орталық көрме залында «Отбасылық альбомның әсері» атты топтық көрменің ашылуы өтеді.
Көрмеге әр буын өкілдері саналатын суретшілердің туындылары топтастырылған. Олардың қатарында Бақтияр Тәбиев (1940-1999), Игілік Құлбаев (1946-2022), Ғани Баянов (1949), Азат Тәбиев (1974), Әсел Тілеулен (1986), Абдурахман Тұрғын (1991) және Нұрболат Асқар (1993) бар. Көркемдік тілі мен авторлық қолтаңбалары әрқилы болғанымен, бұл суретшілердің шығармашылығын тоғыстыратын ортақ тақырыптар мен қастерлі ұғымдар бар. Олар – үй, отбасы, балалық шақ және күнделікті өмір кеңістігі.
Жобаның негізгі арқауы – ұрпақтар сабақтастығы. Көрменің өзегінде адам және оның ең жақын әлемі жатыр. Бір көрме кеңістігінде әр буын өкілдерінің шығармалары тоғысып, өмірлік тәжірибенің, рухани құндылықтар мен дүниетанымның аға ұрпақтан кейінгі буындарға қалай жалғасатынын аңғартады. Кураторлық тұжырымдама бұл байланысты күнделікті тіршіліктің қарапайым көріністері, отбасылық қарым-қатынастар мен үй кеңістігі арқылы зерделейді.
Заман жаңарып, уақыт ағымы үдей түскенімен, Қазақстан қоғамында отбасы ұғымы өз мәні мен қадірін жоғалтқан емес. Ол өткен мен бүгінді, дәстүр мен жаңашылдықты өзара сабақтастырып тұрған өмірдің берік тұғыры болып қала береді.
Көрменің атауы әр адамның жүрегіне жылы сезім ұялататын отбасылық альбом ұғымымен үндеседі. Альбомдағы әрбір фотосурет өткен күндердің ізін сақтап қана қоймай, жылдар өткен сайын жадының қойнауындағы естеліктерді жаңғыртып, көңіл түкпірінде сақталған сезімдерді қайта оятады. Оның парақтарын ақтару – уақыт пердесін түріп, өз өмір жолыңмен қайта жүздескендей әсер сыйлайтын ерекше сәт. Ол адамның жүрек түкпірінде сақталған естеліктерді оятады, таныстық сезімін, сағыныш пен өз өткеніне деген қызығушылықты қайта тірілтеді. Көрмеде ұсынылған шығармалар да дәл осындай әсерге бөлеп, көрерменді жеке естеліктері мен өмірлік тәжірибесіне қайта үңілуге шақырады.
Француз философы Гастон Башляр адамның алғашқы үйі оның ішкі жан-дүниесінде мәңгілік сақталатынын айтқан. Адам әлемді жаңа танып, алғашқы әсерлерін, алғашқы қуанышы мен сағынышын дәл сол шаңырақта жинақтайды. Көрме қатысушыларының туындыларындағы үй бейнесі архитектуралық немесе тұрмыстық кеңістіктен әлдеқайда кең ұғымды білдіреді. Ол уақыттың табын, өмірдің ізін сақтап қалған жады қоймасы ретінде көрініс табады.
Экспозициядағы үй интерьерлері, аула көріністері, бөлмелер, күнделікті тұрмыс заттары мен отбасы өмірінің қарапайым сәттері айрықша мағына арқалайды. Көп жағдайда кеңістік кейіпкерлерден кем түспей, өзіндік мәнге ие бейнеге айналып, көрерменді өз естеліктері мен ішкі әлеміне қайта үңілуге жетелейді.
Көрме үйді жай ғана баспана ретінде емес, адамның рухани болмысын қалыптастыратын мәдени әрі эмоциялық кеңістік ретінде пайымдайды. Балалық шақ бейнелері, отбасылық қарым-қатынастар мен күнделікті тұрмыстың тынысы арқылы әр адамға ортақ сезімдер өріледі. Осы тұрғыдан алғанда, отбасылық альбом жеке тағдыр мен ұжымдық жадыны тоғыстыратын көркем метафораға айналады.
Жобаның ұйымдастырушысы – QazArtConsult
Көрме кураторы – Рамина Дембаева
