Исследования

«Для нас не угасают днем Высокие созвездья» из стихов П.Я.Зальцмана

2 января 2012 года исполняется сто лет со дня рождения Заслуженного деятеля искусств Казахстана Павла Яковлевича Зальцмана (1912-1985), внесшего неоценимый вклад в культуру и искусство человечества.
Произведения Зальцмана занимают особое место в искусстве ХХ века. Их отличают постоянный и глубокий интерес к духовному миру человека и своеобразие художественного языка. Его творчество – это культурное достояние Казахстана. Своим творческим устремлением к созданию разносторонних человеческих образов и высокой культурой формы П.Я. Зальцман оказал большое влияние на формирование многих художников республики.
Его станковые произведения находятся в экспозиции крупнейшего музея России – ГТГ, занимая достойное место среди шедевров гениев русского искусства ХХ века, а также в собрании другого знаменитого русского музея – ГМИИ им. А.С.Пушкина в Москве. Его произведения бережно хранятся в фондах Государственном музее искусств РК им. А.Кастеева, а также в других музеях и в частных коллекциях Казахстана и других стран.
Творческую судьбу Зальцмана во многом определило знакомство с П. Н. Филоновым. Зальцман участвовал в оформлении уникальной книги – издание «Калевалы» 1933 года – выразительный образец искусства оформления книги и один из редких сохранившихся примеров совместной работы художников Школы Филонова.
Творчество Зальцмана отличается особой глубиной и мудростью, завершенностью формы, отличает особая «чистота стиля», которая может быть достигнута лишь очень немногими мастерами, это работа исследователя и аналитика, в его произведениях напряжение мысли и чувств ощущаются в каждом прикосновении кисти.
Богатая эрудиция и интерес к точным наукам делают его образы глубокими и ассоциативно насыщенными. Его многозначные, многоплановые произведения – это исследование человеческих судеб, наблюдения и размышления их взаимоотношений и взаимодействий, сгустки информационного насыщения в энергетическом поле изображения. На одной изобразительной плоскости в принципе симультанизма – принципа взаимосвязи и взаимообусловленности структурных элементов композиции, соединяются несколько ситуаций, важны каждое лицо, предмет или элемент фона, благодаря этому создается эмоциональное напряжение активных состояний. Композиционная система «предстояния» создает особую мизансцену, центр которой как бы вынесен за плоскость листа и находится между ней и зрителем.
Его акварели это шедевры живописи, поэтика художественного языка высочайшего уровня, и мастерство живописной пластики. Структурированная красота формы в «Предчувствии гор» (1965-1966) превращается в чудо волшебных переливов, перезвонов изысканных оттенков цвета организованных в волшебное целое на уровне изысканного музыкального произведения, подлинной симфонии живописи. Удивительное соотношение эмоционального импульса, могучей интеллектуальной выстроенности, строгости и непосредственного наслаждения творческим процессом, чистой радостью искусства.
Павел Яковлевич был масштабной личностью, сильный духом, художником творцом. В его творчестве присутствует глубинное измерение, на фоне которого происходит игра противоположностей, порой драматического характера. На уровне форм он создает пространство, в котором происходит интеграция и трансформация мысли в пластическую форму произведения.
П.Зальцман родился в Кишиневе, после прорыва блокады Ленинграда был направлен на Центральную объединенную киностудию в Алма-Ату, где решил остаться и после войны. Интерес к Востоку у него появился еще в 30-е годы. Увлеченность культурой и искусством Казахстана ясно читается во всем его творчестве, на его земле в искусство Зальцмана влились в своеобразном преломлении элементы национальной культуры, «чудесным образом соединились и веяния народного искусства Казахстана и едва уловимые реминисценции раннего Возрождения в ликах портретируемых». (М. Лазарев. Мастера акварели. «Художник», 1971, № 1,)
По мнению одного из крупнейших искусствоведов России Д. Сарабьянова, не просто «разгадать характер этого оригинального и глубокого художника,… необходимо вжиться в образную систему П.Зальцмана, погрузиться в его совершенно особый мир, метафорическую сущность образов… Сложное образное содержание произведений П.Зальцмана органично согласуется с его графической и живописной системой». (Д. Сарабьянов. «Перспективное начинание». «Искусство» № 5, 1984. с.70)
Павел Яковлевич – многогранная, яркая и своеобразная личность. Многообразны его интересы и сферы деятельности – длительные годы преподавания истории искусства в Алма-атинском художественном училище, Казахском педагогическом институте, Казахском государственном университете и других учебных и художественных заведениях, почти непрерывная работа на киностудии «Казахфильм».
 
В.С. Бучинская

(автор первой монографии о Павле Зальцмане в издательстве «Онер», Алматы 1983)  

Последние новости Instagram

Instagram
⚜️5 маусым күні Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейіне Нидерланд Корольдігінің Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Нико Схермерс (Nico Schermers) және оның жұбайы Элла Алавердян арнайы сапармен келді.

Сапар барысында мәртебелі қонақтар музейдің тұрақты экспозициясымен танысып, Қазақстанның және әлемдік өнердің көрнекті туындыларын тамашалады. Сонымен қатар олар музей қорларында сақталған Батыс Еуропа өнері коллекциясының бірегей жәдігерлерімен танысу мүмкіндігіне ие болды.

Музей мамандары елші мен оның жұбайына музей қорында сақталған нидерландтық ұлы суретшісі Рембрандт Харменс ван Рейннің түпнұсқа офортын таныстырды. Сондай-ақ қонақтарға Рембрандт мектебі мен оның ортасына жататын суретшілердің бірқатар туындылары көрсетілді. Бұл шығармалар XVII ғасырдағы Нидерланд өнерінің дамуына Рембрандттың ықпалын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.

Кездесу барысында тараптар музей қорларының мәдени мұраны сақтаудағы, сондай-ақ халықтар арасындағы мәдени байланыстар мен өзара түсіністікті нығайтудағы маңыздылығы жөнінде пікір алмасты.

Аталған сапар Қазақстан мен Нидерланд арасындағы мәдени ынтымақтастықты одан әрі дамытуға деген өзара қызығушылықтың айқын көрінісі болып табылады. ⚜️5 маусым күні Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейіне Нидерланд Корольдігінің Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Нико Схермерс (Nico Schermers) және оның жұбайы Элла Алавердян арнайы сапармен келді. Сапар барысында мәртебелі қонақтар музейдің тұрақты экспозициясымен танысып, Қазақстанның және әлемдік өнердің көрнекті туындыларын тамашалады. Сонымен қатар олар музей қорларында сақталған Батыс Еуропа өнері коллекциясының бірегей жәдігерлерімен танысу мүмкіндігіне ие болды. Музей мамандары елші мен оның жұбайына музей қорында сақталған нидерландтық ұлы суретшісі Рембрандт Харменс ван Рейннің түпнұсқа офортын таныстырды. Сондай-ақ қонақтарға Рембрандт мектебі мен оның ортасына жататын суретшілердің бірқатар туындылары көрсетілді. Бұл шығармалар XVII ғасырдағы Нидерланд өнерінің дамуына Рембрандттың ықпалын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Кездесу барысында тараптар музей қорларының мәдени мұраны сақтаудағы, сондай-ақ халықтар арасындағы мәдени байланыстар мен өзара түсіністікті нығайтудағы маңыздылығы жөнінде пікір алмасты. Аталған сапар Қазақстан мен Нидерланд арасындағы мәдени ынтымақтастықты одан әрі дамытуға деген өзара қызығушылықтың айқын көрінісі болып табылады. ⚜️2026 жылдың 12 маусымы 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейі ғимаратында Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері, Алматы қаласының Құрметті азаматы Алексей Федорович Уткиннің «Қаладағы серуен» атты жеке көрмесінің ашылуы өтеді.
 
🎨Суретші бүгінгі таңда қалалық пейзаж жанрының көрнекті өкілі, майталман шебері саналады. Оның шығармалары Қазақстан, Ресей, АҚШ, Италия, Түркия, Франция, Испания және Нидерландтағы музейлер мен жеке коллекцияларда сақтаулы. Алексей Уткин үнемі шығармашылық ізденісте жүретін, тынымсыз еңбек ететін суреткер. Оның қаламынан мыңнан астам кескіндемелік және графикалық туындылар туған. Суретшінің сүйікті жанры – қалалық пейзаж. Туындыларында табиғаттан алған әсері кәсіби шеберлікпен ұштасып, табиғат пен қалалық ортаның әртүрлі күйі автордың ішкі сезімі мен жеке толғанысымен бірігіп көркем бейнеге айналған.

🖌️Суретшінің шығармашылық қайнар көзі – жүректегі шексіз махаббаты: өмірге деген құштар ықыласы, жарына, балалары мен немерелеріне деген мейірі, туған қала мен адамдарға деген ілтипаты – өнерінің басты мұратына айналған. Барша өнерсүйер қауымды шебер туындыларының рухани әлеміне шомып, жүрек жылуы – шуағына бөленуге шақырамыз!

Көрме А. Уткин шығармашылығын жоғары бағалайтын коллекционер Дмитрий Дюмаевтың қолдауымен өтеді.
 
📍Көрме 2026 жылғы 3 шілдеге дейін жалғасады.
 
📌Куратор – А.Р. Ақылбекова
Көрмелер мен экспозициялар бөлімінің жетекшісі, өнертану магистрі ⚜️2026 жылдың 12 маусымы 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейі ғимаратында Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері, Алматы қаласының Құрметті азаматы Алексей Федорович Уткиннің «Қаладағы серуен» атты жеке көрмесінің ашылуы өтеді. 🎨Суретші бүгінгі таңда қалалық пейзаж жанрының көрнекті өкілі, майталман шебері саналады. Оның шығармалары Қазақстан, Ресей, АҚШ, Италия, Түркия, Франция, Испания және Нидерландтағы музейлер мен жеке коллекцияларда сақтаулы. Алексей Уткин үнемі шығармашылық ізденісте жүретін, тынымсыз еңбек ететін суреткер. Оның қаламынан мыңнан астам кескіндемелік және графикалық туындылар туған. Суретшінің сүйікті жанры – қалалық пейзаж. Туындыларында табиғаттан алған әсері кәсіби шеберлікпен ұштасып, табиғат пен қалалық ортаның әртүрлі күйі автордың ішкі сезімі мен жеке толғанысымен бірігіп көркем бейнеге айналған. 🖌️Суретшінің шығармашылық қайнар көзі – жүректегі шексіз махаббаты: өмірге деген құштар ықыласы, жарына, балалары мен немерелеріне деген мейірі, туған қала мен адамдарға деген ілтипаты – өнерінің басты мұратына айналған. Барша өнерсүйер қауымды шебер туындыларының рухани әлеміне шомып, жүрек жылуы – шуағына бөленуге шақырамыз! Көрме А. Уткин шығармашылығын жоғары бағалайтын коллекционер Дмитрий Дюмаевтың қолдауымен өтеді. 📍Көрме 2026 жылғы 3 шілдеге дейін жалғасады. 📌Куратор – А.Р. Ақылбекова Көрмелер мен экспозициялар бөлімінің жетекшісі, өнертану магистрі ⚜️2026 жылдың 3 маусымында Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейінің Орталық көрме залында «Жанасу II – Соприкосновение II» республикалық көрмесі ашылды. Қазақстандық пастель өнері шеберлерінің бірлестігі дайындаған бұл көрме өткен жылы кәсіби орта мен өнерсүйер қауым тарапынан ерекше қызығушылыққа ие болған жобаның жалғасы болып отыр.
 
▫️Пастель – шеберлердің қолында бар қырын ашып, сан алуан көркемдік әсер бере алатын, мүмкіндігі кең әрі жанды материал. Көрме кеңістігінде өзіндік өрнегі, дара техникасы және бояу мәнері бар әртүрлі авторлардың жұмыстары бір арнада тоғысқан. 

🔸Екінші көрме жобаның ішкі эволюциясын нақ көрсетеді. Бастапқы шығармашылық ұжымға жаңа суретшілердің қосылуы экспозицияға тың колористік энергия мен өзгеше реңк әкелді. Зал кеңістігінде шағын натюрморттар, қалалық және далалық пейзаждар, сондай-ақ метафоралық сюжеттерге құрылған композициялар өзара үйлесім тапқан. Бұл туындылар суретшілердің тек техникалық еркіндігін ғана емес, сонымен қатар суретшілердің ішкі ізденісін, өмір құбылыстарының нәзік әрі құбылмалы күйлерін дөп басып бейнелей алу қабілетін көрсетеді. 

🔹Көрмеге А. Хакимжанова, А. Тампиев, А. Татарова, А. Сластинова, А..Сафи, А. Овечкина, А. Фидирко, В. Трофимович, В. Татаринов, Г. Пащенко, Г. Умарова, Д..Куралбаев, Д. Залесская, Д. Муштак, Е. Попова, К. Ибраева, К. Рыбалко, Л. Логвинова, М..Мун, М. Бурманская, Н. Молокотина, Н. Сайгушева, О. Иконникова, Р. Сакович, С..Какоткина, С. Кравченко, С. Кушкова, Т. Максименко сынды суретшілердің еңбектері қойылған.

Суретшілердің пастельге деген көзқарасы бұл материалдың табиғатын терең түсінуге негізделген. Олар осы техника арқылы күрделі психологиялық көңіл-күйді, ішкі сезім мен жеке дүниетанымды еркін жеткізеді. Көрме ұзақ ізденістің нәтижесінде туған туындылардан құралған.

📍 Көрме 2026 жылдың 25 маусымына дейін жалғасады.
Жұмыс уақыты: 10:00 - 19:00.
Демалыс күні: дүйсенбі
 
📌Куратор: Әбілхан Қастеев атындағы
ҚР Ұлттық өнер музейінің «Музейлік педагогика және экскурсиялық қызмет» бөлімінің қызметкері Г.А. Исхакова. ⚜️2026 жылдың 3 маусымында Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейінің Орталық көрме залында «Жанасу II – Соприкосновение II» республикалық көрмесі ашылды. Қазақстандық пастель өнері шеберлерінің бірлестігі дайындаған бұл көрме өткен жылы кәсіби орта мен өнерсүйер қауым тарапынан ерекше қызығушылыққа ие болған жобаның жалғасы болып отыр. ▫️Пастель – шеберлердің қолында бар қырын ашып, сан алуан көркемдік әсер бере алатын, мүмкіндігі кең әрі жанды материал. Көрме кеңістігінде өзіндік өрнегі, дара техникасы және бояу мәнері бар әртүрлі авторлардың жұмыстары бір арнада тоғысқан. 🔸Екінші көрме жобаның ішкі эволюциясын нақ көрсетеді. Бастапқы шығармашылық ұжымға жаңа суретшілердің қосылуы экспозицияға тың колористік энергия мен өзгеше реңк әкелді. Зал кеңістігінде шағын натюрморттар, қалалық және далалық пейзаждар, сондай-ақ метафоралық сюжеттерге құрылған композициялар өзара үйлесім тапқан. Бұл туындылар суретшілердің тек техникалық еркіндігін ғана емес, сонымен қатар суретшілердің ішкі ізденісін, өмір құбылыстарының нәзік әрі құбылмалы күйлерін дөп басып бейнелей алу қабілетін көрсетеді. 🔹Көрмеге А. Хакимжанова, А. Тампиев, А. Татарова, А. Сластинова, А..Сафи, А. Овечкина, А. Фидирко, В. Трофимович, В. Татаринов, Г. Пащенко, Г. Умарова, Д..Куралбаев, Д. Залесская, Д. Муштак, Е. Попова, К. Ибраева, К. Рыбалко, Л. Логвинова, М..Мун, М. Бурманская, Н. Молокотина, Н. Сайгушева, О. Иконникова, Р. Сакович, С..Какоткина, С. Кравченко, С. Кушкова, Т. Максименко сынды суретшілердің еңбектері қойылған. Суретшілердің пастельге деген көзқарасы бұл материалдың табиғатын терең түсінуге негізделген. Олар осы техника арқылы күрделі психологиялық көңіл-күйді, ішкі сезім мен жеке дүниетанымды еркін жеткізеді. Көрме ұзақ ізденістің нәтижесінде туған туындылардан құралған. 📍 Көрме 2026 жылдың 25 маусымына дейін жалғасады. Жұмыс уақыты: 10:00 - 19:00. Демалыс күні: дүйсенбі 📌Куратор: Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Ұлттық өнер музейінің «Музейлік педагогика және экскурсиялық қызмет» бөлімінің қызметкері Г.А. Исхакова. 🇰🇿4 маусым – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері күні.

Бұл күн — халқымыздың бірлігін, тәуелсіздігіміздің тұғырын, еліміздің болашаққа деген сенімін білдіретін айрықша мереке. Елтаңба, Ту, Әнұран — Отанға деген сүйіспеншілігіміздің, ұлттық мақтанышымыздың жарқын бейнесі.

Осы мерейлі күні баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға амандық, ел игілігі жолындағы еңбектеріңізге табыс тілейміз. Мәңгілік Ел болу жолындағы қадамымыз нық, туымыз биік болсын! 🇰🇿4 маусым – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері күні. Бұл күн — халқымыздың бірлігін, тәуелсіздігіміздің тұғырын, еліміздің болашаққа деген сенімін білдіретін айрықша мереке. Елтаңба, Ту, Әнұран — Отанға деген сүйіспеншілігіміздің, ұлттық мақтанышымыздың жарқын бейнесі. Осы мерейлі күні баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға амандық, ел игілігі жолындағы еңбектеріңізге табыс тілейміз. Мәңгілік Ел болу жолындағы қадамымыз нық, туымыз биік болсын! ⚜️2026 жылдың 11 маусым күні сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейінде талантты кескіндемеші, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Омархан Құмардың «ҰЛЫ РУХ» атты жеке көрмесінің салтанатты ашылуы мен каталогының тұсаукесер рәсімі өтеді.

🔹Омархан Құмар – бүгінгі қазақ бейнелеу өнеріндегі ұлттық тарих пен рухани құндылықтарды шығармашылығының өзегіне айналдырған, өзіндік қолтаңбасы айқын кәсіби суретші. Оның туындылары халықтық рухқа толы, қазақ халқының тарихи жады мен мәдени мұрасын терең пайымдап, өткен мен бүгінді сабақтастыратын мазмұнды көркем образдар жасауымен ерекшеленеді. Суретші шығармашылығына академиялық мектептің берік негіздері, композициялық тұтастық, сурет салудағы жоғары кәсіби мәдениет пен реалистік бейнелеу дәстүріне адалдық тән.

🔸Көрмеде автордың 2000 жылдардан бері орындалған жетпіске жуық таңдаулы кескіндемелік туындылары ұсынылған. Экспозиция суретшінің шығармашылық ізденістерінің ауқымын, жанрлық және тақырып аясының мол қорын жан-жақты таныстырады. Әрбір композициясынан суреткердің шеберлігі мен шығармашылық кемелдігі айқын сезіледі. Автор тарихи тұлғалардың мінезі мен болмысын, дәуір рухын және оқиға мазмұнын терең ашуға ұмтылып, көркем образдың нанымдылығы мен эмоционалдық әсеріне ерекше мән береді. Түстік үйлесім, пластикалық шешім және композициялық құрылым оның жұмыстарында біртұтас көркем жүйеге айналып, туындының идеялық мазмұнын терең аша түседі.

🔺«ҰЛЫ РУХ» көрмесі – суретші Омархан Құмардың 25 жылға жуық шығармашылық жолын қорытындылайтын алғашқы жеке көрмесі. Көрме атауының өзі экспозицияда ұсынылған туындылардың негізгі мазмұны мен идеялық өзегін айқындайды. Ұлт тарихы, елдік рух, ұлы тұлғалар, батырлық дәстүр мен туған жер табиғаты суретшінің шығармаларында көркемдік шешім тауып, қазақ халқының рухани болмысы мен тарихи жадын бейнелейтін өзіндік образдар жүйесін құрайды. Бұл көрме автордың ширек ғасырға жуық уақыттағы шығармашылық ізденістері мен кәсіби шеберлігінің нәтижесін танытатын маңызды мәдени оқиға болып табылады.

📌Көрме кураторы: Самал Мамытова ⚜️2026 жылдың 11 маусым күні сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейінде талантты кескіндемеші, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Омархан Құмардың «ҰЛЫ РУХ» атты жеке көрмесінің салтанатты ашылуы мен каталогының тұсаукесер рәсімі өтеді. 🔹Омархан Құмар – бүгінгі қазақ бейнелеу өнеріндегі ұлттық тарих пен рухани құндылықтарды шығармашылығының өзегіне айналдырған, өзіндік қолтаңбасы айқын кәсіби суретші. Оның туындылары халықтық рухқа толы, қазақ халқының тарихи жады мен мәдени мұрасын терең пайымдап, өткен мен бүгінді сабақтастыратын мазмұнды көркем образдар жасауымен ерекшеленеді. Суретші шығармашылығына академиялық мектептің берік негіздері, композициялық тұтастық, сурет салудағы жоғары кәсіби мәдениет пен реалистік бейнелеу дәстүріне адалдық тән. 🔸Көрмеде автордың 2000 жылдардан бері орындалған жетпіске жуық таңдаулы кескіндемелік туындылары ұсынылған. Экспозиция суретшінің шығармашылық ізденістерінің ауқымын, жанрлық және тақырып аясының мол қорын жан-жақты таныстырады. Әрбір композициясынан суреткердің шеберлігі мен шығармашылық кемелдігі айқын сезіледі. Автор тарихи тұлғалардың мінезі мен болмысын, дәуір рухын және оқиға мазмұнын терең ашуға ұмтылып, көркем образдың нанымдылығы мен эмоционалдық әсеріне ерекше мән береді. Түстік үйлесім, пластикалық шешім және композициялық құрылым оның жұмыстарында біртұтас көркем жүйеге айналып, туындының идеялық мазмұнын терең аша түседі. 🔺«ҰЛЫ РУХ» көрмесі – суретші Омархан Құмардың 25 жылға жуық шығармашылық жолын қорытындылайтын алғашқы жеке көрмесі. Көрме атауының өзі экспозицияда ұсынылған туындылардың негізгі мазмұны мен идеялық өзегін айқындайды. Ұлт тарихы, елдік рух, ұлы тұлғалар, батырлық дәстүр мен туған жер табиғаты суретшінің шығармаларында көркемдік шешім тауып, қазақ халқының рухани болмысы мен тарихи жадын бейнелейтін өзіндік образдар жүйесін құрайды. Бұл көрме автордың ширек ғасырға жуық уақыттағы шығармашылық ізденістері мен кәсіби шеберлігінің нәтижесін танытатын маңызды мәдени оқиға болып табылады. 📌Көрме кураторы: Самал Мамытова Қазақстан-Ресей мәдени байланысы

Мәдениет пен өнер халықтар арасындағы байланысты нығайтатын маңызды құндылықтардың бірі. Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдени ықпалдастық өнер кеңістігінде өз жалғасын тауып келеді.

Бейнематериал 24KZ телеарнасынан. Қазақстан-Ресей мәдени байланысы Мәдениет пен өнер халықтар арасындағы байланысты нығайтатын маңызды құндылықтардың бірі. Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдени ықпалдастық өнер кеңістігінде өз жалғасын тауып келеді. Бейнематериал 24KZ телеарнасынан.
ВИРТУАЛЬНАЯ ПРИЁМНАЯ