2021 жылы 10 желтоқсан күні сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Мемлекеттік өнер музейінде ҚР Сыртқы істер министрлігі мен БҰҰ кеңсесінің қолдауымен, белгілі қазақстандық фотосуретші Деонисий Митьтің жеке көрмесінің салтанатты ашылу рәсімі өтеді. «Қазақстан – таулар мен дала мекені» көрмесі автордың шығармашылық қызметінің 25 жылдығына арналған. Көрмеге арасында ауқымды панорамалық композицияларымен таныстыратын кенепке басылған 50 фото-картинасы да қойылады.
БАҚ өкілдері үшін: 9 желтоқсан сағат 18:00-де көрме жөнінде арнайы баспасөз-туры өтеді.
Пабло Пикассо бір күні: «Суретші – әр жерден: аспаннан, жерден, қағаздың сыбдырынан, өткінші формалардан, тордан, таулардан, даладан, табиғаттың әр түрлі көріністерінен келетін эмоциялардың ортасы» деп дәл айтты. Шынында да, қазақстандық танымал фотосуретші Деонисий Митьтің шығармаларын пайымдап қарасаңыз, қоршаған әлемнің сұлулығы мен үйлесімділігі атмосферасына еніп, автормен бірге, кейде адам аяғы өте сирек басатын ең алыс, қол жетпейтін жерлерге саяхаттайсыз.
«Қазақстан – таулар мен дала мекені» жеке көрмесі аралық қорытынды, табиғи ландшафтардың бірегей алуан түрлілігін көп жылдар бойы зерделеген, осы өлкеде кем дегенде бір рет болған әрбір адамды баурап алатын өзіндік есеп. Көрмеде ұсынылған пейзаждардың ішінен Батыс, Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Қазақстаннан әкелінген бірқатар жұмыстарды көруге болады. Міне, мынау Каспий маңы ойпаты, мынау Маңғыстау түбегінің үстірті, ал мынау «Сібір Швейцариясы» атанған Бурабай, мына жерде Жетісу үстінен мен мұндалаған Іле Алатауы, мұнда жайылған бұлттың астынан Солтүстік Тянь-Шаньның қар басқан жоталары ашыла түседі. Деонисийдің шығармалары – адамға бағынбайтын – су, жер, ауа стихиялары туралы баяндайтын фото-әңгіме. Сондықтан кейіпкерлер, мысалы, ол мейлі адам, мейлі жануар болсын, жиі кездеспейді, олар панорамалардың барша бас айналдырар ауқымының фонында қарама-қарсы кішкентай, көзге көрінер-көрінбес даққа айналады.
Деонисий Мить түзу және қиғаш сызықтарды, тегіс және сынған контурларды, суық және жылы реңктерді біріктіретін күрделі, көп қабатты композициялық шешімдерді тәуір көреді, кадрмен ойнайды. Алдыңғы пландардың анық талдануымен және кейінгі пландардың реңктік ұласуларын жұмсақ модельдейтін купедегі фотографиялық «полиритмия» кеңістіктің үш өлшемділігінің тиянақты елесін жасайды. Кескіндемеде жарық және қараңғы аймақтар арасындағы күшті және батыл қарама-қарсылықтарды қолданудың бұл әдісі «сфумато», ал фотография өнерінде мұндай түстік пен реңктік параметр «чиароскуро»деп аталады. Сонымен қатар, Деонисий кейде кадрды ортаға қойып, кейде фотосуреттің басты объектісін негізгі сызықтардың тоғысу нүктесіне қойып, ал кейде оны айқын контраспен немесе түспен ерекшелеп, басымдықтарды өте дәл және өте дұрыс орналастырады.
Фотосуретті жасаған кезінде Деонисий бүкіл кеңістігі ақ-қарлы мұздықтармен бірге қызғылт, қызғылт сары, кәріптас реңктерімен жарқыраған дала мен таулардың күн батқан кездегі, таңертеңгі немесе найзағай алдындағы табиғаттың шектес жағдайларын бақылап-байқағанды жөн көреді. Ол мүлт кетпейді, қас-қағым сәттерді тоқтатып, оларды одан да жұмбақ, одан да керемет етеді. Деонисий Мить үшін бейнеленген объектілердің құрылымы мен қасиеттерін жеткізудегі нюанстардың жиынтығының мәні зор, бұлар – сапалы сызылған фактура, толық бітім әрі нақты да айқын бітім: жердің, тастың немесе жартасты жоталардың бедерлі беті, аспанның, тұманның, қардың тығыз немесе керісінше, борпылдақ бітімі, сонымен қатар ақылға сыйымсыз терең аспан бейнеленген су бетінің айна-қатесіз бітімі. Басқаша айтқанда, Деонисий Мить – мазмұнның да, форманың да шебері. Оны жай ғана фотограф емес, жарық арқылы сурет салатын, жарық арқылы өзінің туындысына «жан бітіретін», сөйтіп әдеттегі әуендерді өзгертіп, ерекше көңіл-күй қалыптастыратын фотограф деп атайды.
Көрме 2022 ж. 10 қаңтарына дейін жалғасады.
Мәтіннің авторы, көрме жетекшісі – Оксана Танская, өнертанушы, Ә. Қастеев атындағы ҚР МӨМ қызметкері
