2024 жылғы 14 маусым және 7 шілде аралығында Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Мемлекеттік өнер музейінде қазіргі заманғы түрік суретшілері Онур Мансыз, Халил Петюк және Эмин Мете Ердоғанның «Цикл: қазіргі заманды зерттеу» халықаралық көрмесі өтеді, ұйымдастырушылар Түркия Республикасының Бас Консулдығы және Efes Art Space.
Түрік заманауи суретшілері Онур Мансыз, Халил Петюк және Эмин Мете Ердоған – Леонардо дәстүрін жалғастыруда. Көрмеде авторлардың табиғат пен тарих туралы идеяларына арналған жұмыстар жинақталған.
Қазіргі заманғы білім тұжырымдамасы оны адамзаттың ұтымды және эмоциялық өмірлерінің синкретикалық қосылысы ретінде көрсетеді. Ғылым мен өнерді біріктірген алғашқы адам ұлы Леонардо Да Винчи болды. Ол үшін өнер ғылыммен қатар әлемді зерттеудің тағы бір тәсілі болды. «Кескіндеме туралы трактатта» ол былай деп жазады: «барлық көрінетін нәрселерді табиғат жаратты және осы нәрселерден кескіндеме пайда болды».
Көрменің жалпы идеясы – адам мен табиғаттың тоғысуы. Кескіндемемен жұмыс істейтін екі автор – Халил Петюк пен Онур Мансыз – диалогқа түседі. Олар адамның табиғатты көру және шындықты қабылдау қабілетін зерттейді. Екі автор да фотосуретті ойлап тапқаннан кейін көру қабілетін қайта ойластырады.
Онур Мансыздың гиперреалистік тәсілімен жазылған жұмыстарында қиял-ғажайып сюжеттер бейнеленген. Диджитал суреттерімен жұмыс жасау Анурға өзінің сюжеттерінің фантастикасын гротескке жеткізуге мүмкіндік береді. Автор өз жұмысында нақты адамдар мен 3D модельдерінің суреттерін біріктіреді. Ол виртуалды, ойдан шығарылған әлем мен шынайылық арасындағы сызықты бұлдыратады. Бұл жағдайда табиғат адамның ажырамас бөлігіне айналады.
Халил Петюктің қарама-қарсы сұр-қара жұмыстары да табиғатқа бағытталған. Оның тұман басқан пейзаждары бұлыңғырлықтың фотоэффектісін қайталайтын сияқты. Төбелер мен ағаштардың түссіз сұлбасын Халил кескіндемесіндегі абстракцияны барынша арттырады. Сюжеттен айырылған жұмыстар өнер объектілерін сенсорлық қабылдау қабілетімен көрсетеді.
Эмин Мете Ердоғанның ауқымды жұмыстары адам мен табиғат қарым-қатынасының баламалы тарихын зерттеу болып табылады. Әрбір жаңа жұмыс – Планетаның даму тарихындағы жаңа кезең. Метенің өмірге әдейі толы үш өлшемді нысандары адамның эволюцияның түрлі жолдарындағы орны туралы ойлауға мәжбүр етеді.
Ұсынылған заманауи өнер туындылары жобасының Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Мемлекеттік өнер музейі қорындағы тарихи көрменің контекстіне қисынды түрде сәйкес келеді. Бейнелеу өнерінің дамуын көрсететін нысандар қойылған залдар көрерменді «Цикл: қазіргі заманды зерттеу» көрмесіне дайындап тұрғандай. Ренессанс пен барокконың Батыс Еуропа кезеңі (16-17 ғасырлар, Италия мен Франция) өзінің тарихи тартымдылығымен, дүниенің жаратылуы туралы інжілдік әңгімелерімен және әдейі шектен шығуымен Эмин Мете Ердоғанның шығармаларымен үндеседі. Ян Давидс де Хем (17 ғ., Голландия) төңірегіндегі суретшілердің натюрморт картиналарының классикалық реалистік стилі Онур Мансыздың гиперреалистік кескіндемесімен үндеседі. 19-20 ғасырлардағы өнердің авангардтық формалары мен желілері адамның абстрактілі шығармаларды қабылдау қабілетін дамытады. 21 ғасыр көрерменінің Халил Петюктің абстрактілі пейзаждарында сюжетті түсініп, сезімдегі толқуды қабылдай алуға мүмкіндігі бар.
«Цикл: қазіргі заманды зерттеу» көрмесі Түркия Республикасының Алматыдағы Бас консулдығының бастамасы болып табылады және Efes Art Space жобасының Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Мемлекеттік өнер музейімен ынтымақтастығы аясында өтуде. Соңғы екі жыл ішінде Efes Art Space Қазақстандық заманауи өнерді қолдап келеді және жас авторларға жаңа алаң ұсынуда. Осы жылдың жазында жоба халықаралық сипатқа ие болып, алматылық көрермендерге Түркиядан келген үш заманауи автордың жұмыстарын ұсынады.
Кураторлар: Санжар Серікбаев, Ольга Веселова
