Зерттеулер

Дорогу осилит идущий. Айжан Беккулова и ее деятельность

Имя Айжан Беккуловой достаточно широко известно в среде людей так или иначе связанных с декоративно-прикладным искусством. Она одна из немногих, кто искренне переживает за дальнейшую судьбу народного творчества не только казахов, но и других народов, населяющих нашу многонациональную Республику. Ни для кого не секрет, что в современном мире народное творчество, как и народные промыслы, веками хранимые нашими предками, постепенно теряют свою значимость, заслоняемые иными потребностями современного человека.
Интерес к предметам народного творчества снижается и зачастую ограничивается лишь музейно-выставочными экспозициями. Забывается ремесло, его носителей становится всё меньше и меньше. И в этих непростых условиях подвижническая деятельность Айжан Беккуловой в поддержке и развитии ремесленничества в нашей республике заслуживает особого внимания и уважения. А сделано ею в этом направлении немало.                                                                                                                                       Айжан - творческий человек, и помимо общественной деятельности, сама является автором многих произведений искусства, среди которых гобелены, всевозможные изделия из войлока, куклы. Её работы успешно экспонировались на многих отечественных и зарубежных выставках, в том числе во Франции, Германии, Италии, Америке, России, Корее, Китае. Она всегда наполнена новыми идеями и проектами и смело их продвигает, преодолевая неизбежные препятствия, инерцию мышления, а зачастую и обычное равнодушие тех, кто должен или мог бы содействовать её инициативам. Но на жизненном пути Айжан, все же встречались люди созвучные ее идеям, которых без преувеличения, можно назвать подвижниками, ведь дело сохранения и развития народного искусства в наше непростое время есть дело огромного культурного значения.                                                                     В 2003 году Айжан стала, организатором и идейным вдохновителем Фонда «OurHeritage» (Наше наследие). И если сегодня Фонд объединяет многих мастеров, искусствоведов и художников, то тогда всё начиналось с небольшой группы женщин, объединенных общими целями и задачами. Сегодня Айжан Беккулова - президент Фонда, в задачи которого входит поддержка и пропаганда традиционного и современного прикладного искусства Казахстана. Фонд активно защищает интересы отечественных ремесленников и создает необходимые условия для их профессионального развития. Деятельность Фонда направлена на возрождение, сохранение и развитие культурного наследия народов Казахстана, пропаганду и популяризацию традиционных ремесел, расширение культурных и творческих связей между нашей Республикой и другими странами. Фонд успешно сотрудничает с различными организациями нашего региона.               За годы существования сотрудниками Фонда сделано многое. Например, впервые была сформирована база данных о мастерах Казахстана, которая из года в год пополняется новыми именами. Регулярно проводятся ярмарки, мастер-классы, семинары, конференции, тренинги по вопросам ремесленничества. В том числе – международные.  При этом Фонд взял на себя ответственность за распространение в Казахстане информации о вышеперечисленных мероприятиях среди заинтересованных лиц и организаций. Приглашаются известные мастера из ближнего и дальнего зарубежья для обмена опытом и обучения тех, кто стремится к изучению секретов ремесла. Привлекаются средства и посильная помощь от местных и международных организаций для проведения мероприятий Фонда.                                                                                                                                     Например, ежегодно стал проводиться конкурс ремесленников «Шебер», который дает мастерам и художникам стимул создавать новые работы и совершенствоваться в своём деле. Конкурс имеет шесть основных номинаций и одну дополнительную, позволяющих оценить представленные работы по достоинству, учесть всё многообразие приёмов, стилей и направлений. Участие в конкурсе – огромный моральный стимул для наших мастеров. Люди начинают верить в себя, в свои силы и возможности, в востребованность своего творчества. Посильный вклад в общее дело внесли и сами ремесленники, для которых Айжан стала олицетворением поддержки и понимания. В ее лице они нашли человека способного помочь не на словах, а на деле.                                                                                                                          В 2006 году общественным фондом «Наше наследие» при финансовой и информационной поддержке ФЕЦА (Фонд Евразия Центральной Азии), корпорации «Шеврон», Министерства культуры и информации РК началось осуществление многолетней программы «Развитие ремесел и возрождение народных художественных промыслов в Казахстане». Были созданы информационные ремесленные центры в Шымкенте и Оскемене. В 2010 году совместно с посольством США был запущен проект по возрождению казахского традиционного ковроткачества. Проект направлен на обучение мастериц традиционным техникам казахского ткачества ворсовых и безворсовых ковров с выполнением обязательных условий: использование натуральной пряжи и естественных красителей; создание ковров высокой плотности ткачества, являющейся одним из важнейших факторов, влияющих на качество ковра; применение в декоре исключительно казахских орнаментальных мотивов. Кроме теории и практики традиционного ковроткачества желающим было предложено изучить и основы арт-маркетинга.                                                 При необходимости Айжан консультирует мастеров по вопросам выбора направления в их деятельности,наличия сырьевой базы, способов улучшения материального положения, отмечая и изучая все минусы и плюсы в каждом конкретном деле. Много делается для улучшения качества продукции, улучшения дизайна. Расширение ассортимента продукции. Большое внимание она уделяет и важнейшему фактору – рынку сбыта готовой продукции. Сделать ремесленную продукцию наших соотечественников конкурентно способной навнутреннем и на международном рынкахзадача не из легких. Но именно это и пытается всеми силами осуществить Айжан Беккулова, особо обращая внимание мастеров на внешний вид изделий - дизайн, идею, качество.                                                                                           Творческий человек, создавая то или иное произведение искусства, всегда пытается сделать его красивым, насколько это позволяет ему его мастерство и художественное чутье. И ведь именно на красивых вещах невольно и естественно останавливается взгляд человека. Общаясь с Айжан, чувствуешь силу и мощь ее внутреннего огня, оптимизма и внутренней красоты, без которой человек не способен создавать прекрасное, сочувствовать и помогать ближним. Эта человеческая черта давно была отмечена философами, писателями, поэтами, деятелями культуры, науки и искусства разных веков и народов. Задача искусства - писал выдающийся представитель этой когорты деятелей культуры Николай Рерих - приблизить человека к пониманию красоты. Искусство, во всех его проявлениях и во всех его формах, всегда будет началом духовным, будящим устремление к красоте, к Высшему, и в этом его главное и величайшее значение. Для самой Айжан творчество – это, прежде всего, открытие своих возможностей, окружающего мира и себя в этом мире. Своего рода познание самого себя. Она остро понимает, что творчество должно стать необходимостью для людей и не только радовать, но и формировать позитивное мышление, создавать лучшие образы, воспитывать эстетическое восприятие мира.                                                                                    Любое значимое дело начинается с идеи, которая растет, зреет и, наконец, приходит момент или сроки, когда мысль, заложенная в идею, дает ростки, начиная реализовываться. Это время требует полной отдачи себя, практически до самозабвения, и важным фактором в реализации задуманного является абсолютная вера в то, что оно осуществится. Как говорит народная мудрость, вера – это уже половина пройденного пути. Веря в свое дело, Айжан не перестает удивлять нас все новыми и новыми достижениями. Недаром ее жизненным кредо является выражение: «Дорогу осилит идущий». Сейчас Айжан со своими единомышленниками подготовила к выпуску пособие по традиционной казахской вышивке. Ранее увидело свет аналогичное пособие по войлоку. Эти книги будут помогать, как начинающим, так и практикующим мастерам изучать возможности своего ремесла.                     Конечно, рассказывать обо всем, что было сделано Айжан, можно долго. О делах с её участием свидетельствуют множество информационных страниц в Интернете. В данной же статье, прежде всего, хотелось отметить главные вехи в её деятельности. И не просто констатировать факты, а увидеть, что за каждым делом скрыты чувства, мысли, желания, что за внешне сильным характером сокрыт нежный и хрупкий цветок женской души.                         В одном из своих давних интервью Айжан рассказывала о своей мечте: создать в Казахстане центр прикладного искусства. И первым шагом к этому стало открытие в Алматы художественного салона «ASSIA». А не так давно, 18 мая 2012 г. в ГМИ РК им. А. Кастеева вместе с празднованием Международного дня музея был проведен очередной фестиваль «Шебер-2012», в рамках, которого было объявлено о создании в Казахстане Союза Ремесленников. Можно сказать, что это очередной шаг к осуществлению мечты.                         Впереди еще много задуманных проектов и мероприятий, так необходимых для сохранения и развития народного прикладного искусства в Казахстане! Пожелаем Айжан Беккуловой реализации ее идей и замыслов и, конечно, новых творческих достижений! Как говорили древние: «Из малых дел слагаются дела великие».
 
Баженова Наталия Александровна.
Старший научный сотрудник

ГМИ РК им. А. Кастеева  

Instagram соңғы жаңалықтары

Instagram
⚜️2026 жылдың 3 маусымында Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейінің Орталық көрме залында «Жанасу II – Соприкосновение II» республикалық көрмесі ашылды. Қазақстандық пастель өнері шеберлерінің бірлестігі дайындаған бұл көрме өткен жылы кәсіби орта мен өнерсүйер қауым тарапынан ерекше қызығушылыққа ие болған жобаның жалғасы болып отыр.
 
▫️Пастель – шеберлердің қолында бар қырын ашып, сан алуан көркемдік әсер бере алатын, мүмкіндігі кең әрі жанды материал. Көрме кеңістігінде өзіндік өрнегі, дара техникасы және бояу мәнері бар әртүрлі авторлардың жұмыстары бір арнада тоғысқан. 

🔸Екінші көрме жобаның ішкі эволюциясын нақ көрсетеді. Бастапқы шығармашылық ұжымға жаңа суретшілердің қосылуы экспозицияға тың колористік энергия мен өзгеше реңк әкелді. Зал кеңістігінде шағын натюрморттар, қалалық және далалық пейзаждар, сондай-ақ метафоралық сюжеттерге құрылған композициялар өзара үйлесім тапқан. Бұл туындылар суретшілердің тек техникалық еркіндігін ғана емес, сонымен қатар суретшілердің ішкі ізденісін, өмір құбылыстарының нәзік әрі құбылмалы күйлерін дөп басып бейнелей алу қабілетін көрсетеді. 

🔹Көрмеге А. Хакимжанова, А. Тампиев, А. Татарова, А. Сластинова, А..Сафи, А. Овечкина, А. Фидирко, В. Трофимович, В. Татаринов, Г. Пащенко, Г. Умарова, Д..Куралбаев, Д. Залесская, Д. Муштак, Е. Попова, К. Ибраева, К. Рыбалко, Л. Логвинова, М..Мун, М. Бурманская, Н. Молокотина, Н. Сайгушева, О. Иконникова, Р. Сакович, С..Какоткина, С. Кравченко, С. Кушкова, Т. Максименко сынды суретшілердің еңбектері қойылған.

Суретшілердің пастельге деген көзқарасы бұл материалдың табиғатын терең түсінуге негізделген. Олар осы техника арқылы күрделі психологиялық көңіл-күйді, ішкі сезім мен жеке дүниетанымды еркін жеткізеді. Көрме ұзақ ізденістің нәтижесінде туған туындылардан құралған.

📍 Көрме 2026 жылдың 25 маусымына дейін жалғасады.
Жұмыс уақыты: 10:00 - 19:00.
Демалыс күні: дүйсенбі
 
📌Куратор: Әбілхан Қастеев атындағы
ҚР Ұлттық өнер музейінің «Музейлік педагогика және экскурсиялық қызмет» бөлімінің қызметкері Г.А. Исхакова. ⚜️2026 жылдың 3 маусымында Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейінің Орталық көрме залында «Жанасу II – Соприкосновение II» республикалық көрмесі ашылды. Қазақстандық пастель өнері шеберлерінің бірлестігі дайындаған бұл көрме өткен жылы кәсіби орта мен өнерсүйер қауым тарапынан ерекше қызығушылыққа ие болған жобаның жалғасы болып отыр. ▫️Пастель – шеберлердің қолында бар қырын ашып, сан алуан көркемдік әсер бере алатын, мүмкіндігі кең әрі жанды материал. Көрме кеңістігінде өзіндік өрнегі, дара техникасы және бояу мәнері бар әртүрлі авторлардың жұмыстары бір арнада тоғысқан. 🔸Екінші көрме жобаның ішкі эволюциясын нақ көрсетеді. Бастапқы шығармашылық ұжымға жаңа суретшілердің қосылуы экспозицияға тың колористік энергия мен өзгеше реңк әкелді. Зал кеңістігінде шағын натюрморттар, қалалық және далалық пейзаждар, сондай-ақ метафоралық сюжеттерге құрылған композициялар өзара үйлесім тапқан. Бұл туындылар суретшілердің тек техникалық еркіндігін ғана емес, сонымен қатар суретшілердің ішкі ізденісін, өмір құбылыстарының нәзік әрі құбылмалы күйлерін дөп басып бейнелей алу қабілетін көрсетеді. 🔹Көрмеге А. Хакимжанова, А. Тампиев, А. Татарова, А. Сластинова, А..Сафи, А. Овечкина, А. Фидирко, В. Трофимович, В. Татаринов, Г. Пащенко, Г. Умарова, Д..Куралбаев, Д. Залесская, Д. Муштак, Е. Попова, К. Ибраева, К. Рыбалко, Л. Логвинова, М..Мун, М. Бурманская, Н. Молокотина, Н. Сайгушева, О. Иконникова, Р. Сакович, С..Какоткина, С. Кравченко, С. Кушкова, Т. Максименко сынды суретшілердің еңбектері қойылған. Суретшілердің пастельге деген көзқарасы бұл материалдың табиғатын терең түсінуге негізделген. Олар осы техника арқылы күрделі психологиялық көңіл-күйді, ішкі сезім мен жеке дүниетанымды еркін жеткізеді. Көрме ұзақ ізденістің нәтижесінде туған туындылардан құралған. 📍 Көрме 2026 жылдың 25 маусымына дейін жалғасады. Жұмыс уақыты: 10:00 - 19:00. Демалыс күні: дүйсенбі 📌Куратор: Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Ұлттық өнер музейінің «Музейлік педагогика және экскурсиялық қызмет» бөлімінің қызметкері Г.А. Исхакова. 🇰🇿4 маусым – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері күні.

Бұл күн — халқымыздың бірлігін, тәуелсіздігіміздің тұғырын, еліміздің болашаққа деген сенімін білдіретін айрықша мереке. Елтаңба, Ту, Әнұран — Отанға деген сүйіспеншілігіміздің, ұлттық мақтанышымыздың жарқын бейнесі.

Осы мерейлі күні баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға амандық, ел игілігі жолындағы еңбектеріңізге табыс тілейміз. Мәңгілік Ел болу жолындағы қадамымыз нық, туымыз биік болсын! 🇰🇿4 маусым – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері күні. Бұл күн — халқымыздың бірлігін, тәуелсіздігіміздің тұғырын, еліміздің болашаққа деген сенімін білдіретін айрықша мереке. Елтаңба, Ту, Әнұран — Отанға деген сүйіспеншілігіміздің, ұлттық мақтанышымыздың жарқын бейнесі. Осы мерейлі күні баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға амандық, ел игілігі жолындағы еңбектеріңізге табыс тілейміз. Мәңгілік Ел болу жолындағы қадамымыз нық, туымыз биік болсын! ⚜️2026 жылдың 11 маусым күні сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейінде талантты кескіндемеші, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Омархан Құмардың «ҰЛЫ РУХ» атты жеке көрмесінің салтанатты ашылуы мен каталогының тұсаукесер рәсімі өтеді.

🔹Омархан Құмар – бүгінгі қазақ бейнелеу өнеріндегі ұлттық тарих пен рухани құндылықтарды шығармашылығының өзегіне айналдырған, өзіндік қолтаңбасы айқын кәсіби суретші. Оның туындылары халықтық рухқа толы, қазақ халқының тарихи жады мен мәдени мұрасын терең пайымдап, өткен мен бүгінді сабақтастыратын мазмұнды көркем образдар жасауымен ерекшеленеді. Суретші шығармашылығына академиялық мектептің берік негіздері, композициялық тұтастық, сурет салудағы жоғары кәсіби мәдениет пен реалистік бейнелеу дәстүріне адалдық тән.

🔸Көрмеде автордың 2000 жылдардан бері орындалған жетпіске жуық таңдаулы кескіндемелік туындылары ұсынылған. Экспозиция суретшінің шығармашылық ізденістерінің ауқымын, жанрлық және тақырып аясының мол қорын жан-жақты таныстырады. Әрбір композициясынан суреткердің шеберлігі мен шығармашылық кемелдігі айқын сезіледі. Автор тарихи тұлғалардың мінезі мен болмысын, дәуір рухын және оқиға мазмұнын терең ашуға ұмтылып, көркем образдың нанымдылығы мен эмоционалдық әсеріне ерекше мән береді. Түстік үйлесім, пластикалық шешім және композициялық құрылым оның жұмыстарында біртұтас көркем жүйеге айналып, туындының идеялық мазмұнын терең аша түседі.

🔺«ҰЛЫ РУХ» көрмесі – суретші Омархан Құмардың 25 жылға жуық шығармашылық жолын қорытындылайтын алғашқы жеке көрмесі. Көрме атауының өзі экспозицияда ұсынылған туындылардың негізгі мазмұны мен идеялық өзегін айқындайды. Ұлт тарихы, елдік рух, ұлы тұлғалар, батырлық дәстүр мен туған жер табиғаты суретшінің шығармаларында көркемдік шешім тауып, қазақ халқының рухани болмысы мен тарихи жадын бейнелейтін өзіндік образдар жүйесін құрайды. Бұл көрме автордың ширек ғасырға жуық уақыттағы шығармашылық ізденістері мен кәсіби шеберлігінің нәтижесін танытатын маңызды мәдени оқиға болып табылады.

📌Көрме кураторы: Самал Мамытова ⚜️2026 жылдың 11 маусым күні сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейінде талантты кескіндемеші, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Омархан Құмардың «ҰЛЫ РУХ» атты жеке көрмесінің салтанатты ашылуы мен каталогының тұсаукесер рәсімі өтеді. 🔹Омархан Құмар – бүгінгі қазақ бейнелеу өнеріндегі ұлттық тарих пен рухани құндылықтарды шығармашылығының өзегіне айналдырған, өзіндік қолтаңбасы айқын кәсіби суретші. Оның туындылары халықтық рухқа толы, қазақ халқының тарихи жады мен мәдени мұрасын терең пайымдап, өткен мен бүгінді сабақтастыратын мазмұнды көркем образдар жасауымен ерекшеленеді. Суретші шығармашылығына академиялық мектептің берік негіздері, композициялық тұтастық, сурет салудағы жоғары кәсіби мәдениет пен реалистік бейнелеу дәстүріне адалдық тән. 🔸Көрмеде автордың 2000 жылдардан бері орындалған жетпіске жуық таңдаулы кескіндемелік туындылары ұсынылған. Экспозиция суретшінің шығармашылық ізденістерінің ауқымын, жанрлық және тақырып аясының мол қорын жан-жақты таныстырады. Әрбір композициясынан суреткердің шеберлігі мен шығармашылық кемелдігі айқын сезіледі. Автор тарихи тұлғалардың мінезі мен болмысын, дәуір рухын және оқиға мазмұнын терең ашуға ұмтылып, көркем образдың нанымдылығы мен эмоционалдық әсеріне ерекше мән береді. Түстік үйлесім, пластикалық шешім және композициялық құрылым оның жұмыстарында біртұтас көркем жүйеге айналып, туындының идеялық мазмұнын терең аша түседі. 🔺«ҰЛЫ РУХ» көрмесі – суретші Омархан Құмардың 25 жылға жуық шығармашылық жолын қорытындылайтын алғашқы жеке көрмесі. Көрме атауының өзі экспозицияда ұсынылған туындылардың негізгі мазмұны мен идеялық өзегін айқындайды. Ұлт тарихы, елдік рух, ұлы тұлғалар, батырлық дәстүр мен туған жер табиғаты суретшінің шығармаларында көркемдік шешім тауып, қазақ халқының рухани болмысы мен тарихи жадын бейнелейтін өзіндік образдар жүйесін құрайды. Бұл көрме автордың ширек ғасырға жуық уақыттағы шығармашылық ізденістері мен кәсіби шеберлігінің нәтижесін танытатын маңызды мәдени оқиға болып табылады. 📌Көрме кураторы: Самал Мамытова Қазақстан-Ресей мәдени байланысы

Мәдениет пен өнер халықтар арасындағы байланысты нығайтатын маңызды құндылықтардың бірі. Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдени ықпалдастық өнер кеңістігінде өз жалғасын тауып келеді.

Бейнематериал 24KZ телеарнасынан. Қазақстан-Ресей мәдени байланысы Мәдениет пен өнер халықтар арасындағы байланысты нығайтатын маңызды құндылықтардың бірі. Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдени ықпалдастық өнер кеңістігінде өз жалғасын тауып келеді. Бейнематериал 24KZ телеарнасынан. Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдени байланыс өнер кеңістігінде өзіндік өрнегін салып келеді. Рухани көпірдің алтын діңгегіне айналған Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейі екі елдің қылқалам шеберлерінің басын жиі қосады.

🎥Бейнематериал: Astana TV телеарнасы. Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдени байланыс өнер кеңістігінде өзіндік өрнегін салып келеді. Рухани көпірдің алтын діңгегіне айналған Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейі екі елдің қылқалам шеберлерінің басын жиі қосады. 🎥Бейнематериал: Astana TV телеарнасы. ⚜️4 июня 2026 года в 16:00 в Национальном музее искусств РК имени Абылхана Кастеева состоится лекция кандидата искусствоведения Екатерины Резниковой «Радикализм, ставший классикой. Мировое искусство второй половины ХХ века» 

◽️Лекция охватывает ключевые явления в искусстве второй половины ХХ столетия. В рамках лекции рассматриваются инновационные художественные формы и методы: объект, инсталляция, энвайронмент, перформанс, акционизм, освоение языка новых медиа на примере видеоарта.

▪️Знакомство с творчеством символических фигур современного искусства, задавших вектор тотального эксперимента в искусстве, представлены многочисленными «измами». Реди-мейд Маршеля Дюшана, концептуализм Джозефа Кошута и Йозефа Бойса, поп-арт Энди Уорхолла, проекты «бабушки перформанса» Марины Абрамович, неоконцептуализм Демьена Херста и мн.др.

▫️Обратимся к мастерам, чье творчество стало вызовом в момент возникновения, а сегодня относится к числу хрестоматийных примеров искусства и философии новейшего времени. ⚜️4 июня 2026 года в 16:00 в Национальном музее искусств РК имени Абылхана Кастеева состоится лекция кандидата искусствоведения Екатерины Резниковой «Радикализм, ставший классикой. Мировое искусство второй половины ХХ века» ◽️Лекция охватывает ключевые явления в искусстве второй половины ХХ столетия. В рамках лекции рассматриваются инновационные художественные формы и методы: объект, инсталляция, энвайронмент, перформанс, акционизм, освоение языка новых медиа на примере видеоарта. ▪️Знакомство с творчеством символических фигур современного искусства, задавших вектор тотального эксперимента в искусстве, представлены многочисленными «измами». Реди-мейд Маршеля Дюшана, концептуализм Джозефа Кошута и Йозефа Бойса, поп-арт Энди Уорхолла, проекты «бабушки перформанса» Марины Абрамович, неоконцептуализм Демьена Херста и мн.др. ▫️Обратимся к мастерам, чье творчество стало вызовом в момент возникновения, а сегодня относится к числу хрестоматийных примеров искусства и философии новейшего времени.
ВИРТУАЛДЫ ҚАБЫЛДАУ