Исследования

Шим-ши: в музее и в быту

Баженова Н.А.

НС центра по изучению
народного прикладного
искусства Казахстана. 

Шим-ши: в музее и в быту

Сохранение традиций в народном прикладном искусстве для искусствоведческой науки являются сегодня особенно важным объектом исследования. Каждое изделие народного мастера представляет собой своеобразный синтез практической, художественной и духовной стороны национального бытия. Его целесообразность и красота способны повлиять на эстетическое развитие современника, привить любовь и уважение к своей культуре.
Одним из ярких и незаменимых видов казахского народного прикладного искусства является изготовление узорных циновок – шым ши. «Плетение циновок так же, как и войлочные и ткацкие ремесла, имеет многовековую историю. Это подтверждается археологическими находками на территории Казахстана. В знаменитых бесшатырских курганах Семиречья были обнаружены вверху погребальных камер плетеные маты из камыша».[1, с.74]. «Плетение узорных циновок имеет распространение у народов Сибири и Средней Азии». [2, с.44].
Узорная циновка – важный атрибут убранства юрты, выполняющий роль подзора под кереге – решётчатого каркаса, и внутренней подкладки войлочной двери – шим есик. [3, с.176]. Сохраняя тепло и защищая от пыли, она прекрасно украшает интерьер юрты. [3, с.176]. Казахские мастерицы изготовляли не только узорные циновки. Простые, не декорированные циновки применялись при изготовлении войлока, войлочных  ковров – текеметов, сырмаков, использовались для подсушивания различных продуктов, применялись в качестве ширм. «Иногда встречается простая, безузорная циновка, сплетенная из веток куги, которая стелется на пол и поэтому носит название төсегіш ши, т.е. чиевая подстилка» [1, с. 75].
Чиевое плетение было распространено на всей территории Казахстана. Народные мастерицы, обматывая цветной шерстью или пряжей тонкие прутики растения, создавали настоящие произведения искусства. И не смотря на то, что основное построение композиции для этого вида было традиционным, региональные отличия все же имели место в цветовой гамме, сочетании орнаментов, их размеров и т. д.
Процесс плетения узорных циновок трудоемок, требующий определенных навыков в этом деле. «Работа начиналась с заготовки тростника. Чий, растущий на песчанных и супесчанных почвах, собирают в период начала сухостоя стеблей. В жарком климатическом поясе, чий собирают в конце июня, а в северных регионах в конце сентября» [1, с.74]. Удобно было производить сбор чия и после дождя, когда под воздействием влаги стебли растения становятся гибкими и эластичными. После сбора он подвергался сушке и очистке от листьев. Шерсть использовали очищенную и окрашенную.
Для плетения циновок сооружают станок несложной конструкции высотой не более полутора метра, представляющий собой два столбика вкопанных в землю на определённом расстоянии друг от друга, в зависимости от ширины будущей циновки. Поверх столбов крепят поперечную балку, на которую накидывают от пяти до восьми шерстяных нитей. Клубки этих нитей с грузилами свисают с двух сторон поперечной балки. Накладывая, первый стебель, заранее обмотанный пряжей, мастерица перекидывает клубки нитей с грузилами в противоположные стороны, тем самым, сплетая стебель. Затем к первому стеблю прикладывается второй и закрепляется аналогичным методом. Техника повторяется до полного окончания плетения циновки. [1, с.74].
Рисунок на стебли наносили с помощью раскаленной металлической проволоки  или клейстера, предварительно разложив стебли на ровной, горизонтальной поверхности. Что же касается орнаментальной композиции, то для шым ши характерен геометрический орнамент в виде масштабных ромбов - шаршы и ступенчатых многоугольников – жүзтеру, а также, таких как айшық,  омыртқа – позвоночник, балдак – костыль, роговидных завитков –  қошқар мүйіз, қос мүйіз, сынар  мүйіз [1, с.75]. Узорные циновки отличает богатая, многоцветная палитра. Шерсть и пряжу для обмотки стеблей окрашивали растительными красителями. Археологические находки образцов древнего ткачества указывают на достаточно древнюю историю использования  растительных красителей, которая имеет веками выработанные правила и рецепты. В большинстве случаев в качестве красителей мастерицы использовали растения, произрастающие на территории Казахстана. В цветовом решении шым-ши, как и в тканых изделиях, преобладает красный, для окрашивания в этот цвет использовали корни марены. Более глубокий красный цвет производят из насекомого – кошенили, которая широко использовалась на всей среднеазиатской территории. Коричневый цвет получают из сушеной кожуры граната, листья и кора орехового дерева, кожура его свежего плода, кора дуба и дикой сливы – алычи, листья и побеги молодой айвы. В южных районах, где  развито плодоводство, для окрашивания в желтый цвет применяли кору яблони, персикового и абрикосового деревьев, ветви дерева сары-ағаш, шелухи лука, корни барбариса. По мере появления химических красителей, благодаря их доступной цене, простоте процесса окрашивания, а также яркости получаемых оттенков, растительные красители были частично вытеснены.
Изучая коллекцию узорных циновок ГМИ РК им. А. Кастеева, насчитывающую двенадцать экспонатов этого вида, можно выявить некоторые характерные региональные отличия.
Для изделий Алма-Атинской области (на примере трех узорных циновок Коныровой Биби 1900 г.р., находящихся в коллекции музея), свойственны строгость, статичность, монументальность четких геометрических элементов орнамента қос мүйіз, сынар  мүйіз, узоров балдак, вписанных в многослойные ромбы. Композиция одной из работ [тк-639] построена в виде ряда из шести располагающихся по всей длине ромбовидных фигур вписанных одна в другую. Смело подобраны цветовые сочетания общей палитры изделия. Акцентируют внимание 4 белых ромба, расположенных по центру. Высота циновки 140 см., длина 830 см. Композиция завершается с двух сторон чередующимися полосами бордового и синего цветов и широкой полосой ши, сплетенной без пряжи. Бордюр по горизонтали украшен орнаментом қос мүйіз из сочетаний белого и бордового цветов.
Этой же мастерице принадлежит войлочная дверь – ши есік [тк-640], которая с внутренней стороны подшивается узорной циновкой, делающей ее более прочной и нарядной. Работа представляет собой законченную композицию, состоящую из двух многослойных цветных ромбов с орнаментами қос мүйіз, сынар  мүйіз. Работа, выполненная в одном стиле с вышеописанным изделием, призвана создавать единый ансамбль в интерьере юрты. Размер изделия 112х235 см. Автор использует принцип ритмического чередования белого, черного и красного с четкими, конструктивными контурами рисунка, придающими работе художественную изысканность.
Циновки Чимкентской области отличаются более округлыми линиями и свободным построением орнаментальных мотивов. В них больше иллюзии движения, вибрации. Цветовые сочетания имеют множество переходов и оттенков. Смело, использованы градации черного и белого цветов. Основное построение композиции и использование определенных видов орнамента остается традиционным для узорных циновок в целом, но значительное различие имеет форма орнаментальных элементов, их сочетание между собой, и общий колористический строй. В то же время, несмотря на общие стилистические черты в произведениях имеются  существенные различия. Работа Мустафаевой Орик [тк-662], созданная в 1950–е годы, насыщена в цветовом и композиционном отношении. Палитра глубокая, теплая, располагает к отдыху и размышлениям, создает впечатление надежности и добротности. Работа неизвестной мастерицы той же области [тк-652], изготовленная в то же время, создает атмосферу праздника и веселья, орнамент в ней будто ожил в ритме огненного танца. И если в первом изделии колорит построен на гармоничном сочетании разных цветовых оттенков, с некоторым преобладанием оранжево-красных тонов, то в этой работе доминирует красный цвет, играющим разнообразнейшими оттенками и переливами. Как и в первой работе, присутствие контрастов черного и белого вносит экспрессию, пульсирующую динамику.
«Мягкие» линии для воспроизведения орнамента используют и мастерицы Джамбульской области [тк-632, 663, 706], но их работы более конструктивны и в большей степени подчинены геометрическому стилю. Композиция циновки [тк-663],  выполненной Сарсенбаевой Биби 1909 г.р., состоит из 4-х ромбов, расположенных в ряд по всей длине изделия. В каждый ромб вписаны ступенчатые многоугольники, каждая из их сторон увенчана узорами балдак зеленого и желтого цветов. Эти же узоры на внутреннем пространстве многоугольников [3, с. 177]. Размер циновки 145х540 см. Другое изделие [тк-706], выполненное Сарсенбаевой  Шахар 1935 г.р., отличается тем, что композиция состоит из ромбических фигур со ступенчатыми краями, образующих сетку ромбов в три ряда. В центре каждого ромба орнамент в виде прямоугольника с навершиями балдак и с отходящими по обе стороны отростками сынар  мүйіз. Построение орнамента строго геометрично. Еще одна мастерица Джамбульской области Габбасова Кесип выполнила изделие [тк-632], которое представляет собой ряд многослойных ромбов со вписанными в них орнаментами қос мүйіз, сынар  мүйіз, пластика орнамента имеет более округлые линии. Палитра сложная с множеством оттенков и цветовых переходов. Бордюр по верху и низу выполнен в виде ряда узоров балдак.
В коллекции имеется оригинальная циновка с портретом В. И. Ленина [тк-666],  гармонично вписанного в орнаментальный ряд. Работа интересна тем, что отражает  характер времени и является ценным памятником народного искусства, в котором нашли свое творческое преломление несвойственные для чиеплетения фигуративные мотивы. Имеющиеся в коллекции два образца узорных циновок Актюбинской области являют собой две противоположности, подчеркивающих многогранность творческого потенциала мастериц. Узорная циновка Тулегеновой Алимы 1916 г.р. [тк-630], датируемая 1940-ми годами, перекликается по композиционному построению с циновкой  Габбасова Кесип Джамбульской области. То же многоцветие округленных орнаментальных мотивов, однако палитра значительно сочнее. В основе этой композиции два  трехслойных ромба, соединенных между собой и украшенных орнаментами қошқар, қос, сынар мүйіз. Центральное поле каждого ромба решено неодинаково, что говорит о творческом подходе  мастериц к своей работе. Особое внимание обращает на себя цветовая гамма. Мерцающие многоцветные переливы наполняют работу живой, трепетной вибрацией.
Работа неизвестной мастерицы Актюбинской области [тк-4] – это пример строгого геометрического построения в виде ступенчатых многослойных ромбов с отсутствием каких либо орнаментальных элементов. Палитра словно играет: красный – желтый, красный – черный, красный – белый, красный – зеленый, красный – и снова желтый. Контрастные по отношению друг к другу цвета придают изделию строгость и конструктивность.
Изучением данного вида народно-прикладного искусствам занимались отечественные и зарубежные исследователи. Муканов М. С. в своей книге «Казахские домашние художественные ремесла» в числе других предметов народного прикладного искусства описал способ изготовления узорных циновок, охарактеризовал основные орнаменты, применяемые в композициях шым-ши, определил роль этих изделий в быту казахов [1, с.74]. Ш. Ж. Тохтабаева в книге «Шедевры Великой Степи» сжато, но емко рассказывает об этом интересном и своеобразном виде искусства, указывая на использование циновок и в лечебной практике [4, с.63].
К сожалению, с каждым годом традиционные узорные циновки, как и многие другие виды народного прикладного искусства Казахстана, все больше становятся лишь музейным достоянием. Но есть положительные моменты – традиции казахского народного прикладного искусства значительно повлияли на развитие современного декоративно-прикладного искусства и стали основой для создания новых произведений.
Техника плетения узорных циновок находит применение в работах современных художников. В творческих вузах нашей Республики студенты могут овладеть этими навыками. Беря за основу национальные формы, современные художники трансформируют их, дополняя и обогащая, по-своему продолжая традиции народного творчества. Среди них Крупко Ж., Базарбаева Р., Бапановы С. А., сестры ГаБо и многие другие. Узорная циновка может занять место в современном жилище, поскольку ее колорит, узоры и их композиция не уступают художественным достоинствам ковровых изделий [5, с.33].
На сегодняшний день задача наших современников заключается не только в том, чтобы сохранить изделия прикладного искусства, но и,
по возможности  возродить традиции народного творчества.
 
Список использованной литературы:
 
  1. М. С. Муканов: «Казахские домашние художественные ремесла». Алма-Ата: Казахстан 1979, с. 120
  2. А. П. Федченко: «Путешествие в Туркестан. СПБ., 1875 Т 1 вып.2.
  3. М. С. Муканов: «Казахская юрта» Алма-Ата «Кайнар» 1981. с. 224.
  4. Ш. Ж. Тохтабаева «Шедевры Великой Степи» Алматы Дайк-Пресс» 2008, с. 240 + илл.
  5. Сборник докладов Международной научной конференции «Национальная идентичность в процессе глобализации» Статья С.К. Омуровой «Культурное наследие в декоративно-прикладном искусстве. Пути сохранения и перспективы развития как ответ на вызовы глобализации» Алматы, 2009, с. 200

Последние новости Instagram

Instagram
⚜️5 маусым күні Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейіне Нидерланд Корольдігінің Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Нико Схермерс (Nico Schermers) және оның жұбайы Элла Алавердян арнайы сапармен келді.

Сапар барысында мәртебелі қонақтар музейдің тұрақты экспозициясымен танысып, Қазақстанның және әлемдік өнердің көрнекті туындыларын тамашалады. Сонымен қатар олар музей қорларында сақталған Батыс Еуропа өнері коллекциясының бірегей жәдігерлерімен танысу мүмкіндігіне ие болды.

Музей мамандары елші мен оның жұбайына музей қорында сақталған нидерландтық ұлы суретшісі Рембрандт Харменс ван Рейннің түпнұсқа офортын таныстырды. Сондай-ақ қонақтарға Рембрандт мектебі мен оның ортасына жататын суретшілердің бірқатар туындылары көрсетілді. Бұл шығармалар XVII ғасырдағы Нидерланд өнерінің дамуына Рембрандттың ықпалын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.

Кездесу барысында тараптар музей қорларының мәдени мұраны сақтаудағы, сондай-ақ халықтар арасындағы мәдени байланыстар мен өзара түсіністікті нығайтудағы маңыздылығы жөнінде пікір алмасты.

Аталған сапар Қазақстан мен Нидерланд арасындағы мәдени ынтымақтастықты одан әрі дамытуға деген өзара қызығушылықтың айқын көрінісі болып табылады. ⚜️5 маусым күні Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейіне Нидерланд Корольдігінің Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Нико Схермерс (Nico Schermers) және оның жұбайы Элла Алавердян арнайы сапармен келді. Сапар барысында мәртебелі қонақтар музейдің тұрақты экспозициясымен танысып, Қазақстанның және әлемдік өнердің көрнекті туындыларын тамашалады. Сонымен қатар олар музей қорларында сақталған Батыс Еуропа өнері коллекциясының бірегей жәдігерлерімен танысу мүмкіндігіне ие болды. Музей мамандары елші мен оның жұбайына музей қорында сақталған нидерландтық ұлы суретшісі Рембрандт Харменс ван Рейннің түпнұсқа офортын таныстырды. Сондай-ақ қонақтарға Рембрандт мектебі мен оның ортасына жататын суретшілердің бірқатар туындылары көрсетілді. Бұл шығармалар XVII ғасырдағы Нидерланд өнерінің дамуына Рембрандттың ықпалын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Кездесу барысында тараптар музей қорларының мәдени мұраны сақтаудағы, сондай-ақ халықтар арасындағы мәдени байланыстар мен өзара түсіністікті нығайтудағы маңыздылығы жөнінде пікір алмасты. Аталған сапар Қазақстан мен Нидерланд арасындағы мәдени ынтымақтастықты одан әрі дамытуға деген өзара қызығушылықтың айқын көрінісі болып табылады. ⚜️2026 жылдың 12 маусымы 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейі ғимаратында Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері, Алматы қаласының Құрметті азаматы Алексей Федорович Уткиннің «Қаладағы серуен» атты жеке көрмесінің ашылуы өтеді.
 
🎨Суретші бүгінгі таңда қалалық пейзаж жанрының көрнекті өкілі, майталман шебері саналады. Оның шығармалары Қазақстан, Ресей, АҚШ, Италия, Түркия, Франция, Испания және Нидерландтағы музейлер мен жеке коллекцияларда сақтаулы. Алексей Уткин үнемі шығармашылық ізденісте жүретін, тынымсыз еңбек ететін суреткер. Оның қаламынан мыңнан астам кескіндемелік және графикалық туындылар туған. Суретшінің сүйікті жанры – қалалық пейзаж. Туындыларында табиғаттан алған әсері кәсіби шеберлікпен ұштасып, табиғат пен қалалық ортаның әртүрлі күйі автордың ішкі сезімі мен жеке толғанысымен бірігіп көркем бейнеге айналған.

🖌️Суретшінің шығармашылық қайнар көзі – жүректегі шексіз махаббаты: өмірге деген құштар ықыласы, жарына, балалары мен немерелеріне деген мейірі, туған қала мен адамдарға деген ілтипаты – өнерінің басты мұратына айналған. Барша өнерсүйер қауымды шебер туындыларының рухани әлеміне шомып, жүрек жылуы – шуағына бөленуге шақырамыз!

Көрме А. Уткин шығармашылығын жоғары бағалайтын коллекционер Дмитрий Дюмаевтың қолдауымен өтеді.
 
📍Көрме 2026 жылғы 3 шілдеге дейін жалғасады.
 
📌Куратор – А.Р. Ақылбекова
Көрмелер мен экспозициялар бөлімінің жетекшісі, өнертану магистрі ⚜️2026 жылдың 12 маусымы 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейі ғимаратында Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері, Алматы қаласының Құрметті азаматы Алексей Федорович Уткиннің «Қаладағы серуен» атты жеке көрмесінің ашылуы өтеді. 🎨Суретші бүгінгі таңда қалалық пейзаж жанрының көрнекті өкілі, майталман шебері саналады. Оның шығармалары Қазақстан, Ресей, АҚШ, Италия, Түркия, Франция, Испания және Нидерландтағы музейлер мен жеке коллекцияларда сақтаулы. Алексей Уткин үнемі шығармашылық ізденісте жүретін, тынымсыз еңбек ететін суреткер. Оның қаламынан мыңнан астам кескіндемелік және графикалық туындылар туған. Суретшінің сүйікті жанры – қалалық пейзаж. Туындыларында табиғаттан алған әсері кәсіби шеберлікпен ұштасып, табиғат пен қалалық ортаның әртүрлі күйі автордың ішкі сезімі мен жеке толғанысымен бірігіп көркем бейнеге айналған. 🖌️Суретшінің шығармашылық қайнар көзі – жүректегі шексіз махаббаты: өмірге деген құштар ықыласы, жарына, балалары мен немерелеріне деген мейірі, туған қала мен адамдарға деген ілтипаты – өнерінің басты мұратына айналған. Барша өнерсүйер қауымды шебер туындыларының рухани әлеміне шомып, жүрек жылуы – шуағына бөленуге шақырамыз! Көрме А. Уткин шығармашылығын жоғары бағалайтын коллекционер Дмитрий Дюмаевтың қолдауымен өтеді. 📍Көрме 2026 жылғы 3 шілдеге дейін жалғасады. 📌Куратор – А.Р. Ақылбекова Көрмелер мен экспозициялар бөлімінің жетекшісі, өнертану магистрі ⚜️2026 жылдың 3 маусымында Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейінің Орталық көрме залында «Жанасу II – Соприкосновение II» республикалық көрмесі ашылды. Қазақстандық пастель өнері шеберлерінің бірлестігі дайындаған бұл көрме өткен жылы кәсіби орта мен өнерсүйер қауым тарапынан ерекше қызығушылыққа ие болған жобаның жалғасы болып отыр.
 
▫️Пастель – шеберлердің қолында бар қырын ашып, сан алуан көркемдік әсер бере алатын, мүмкіндігі кең әрі жанды материал. Көрме кеңістігінде өзіндік өрнегі, дара техникасы және бояу мәнері бар әртүрлі авторлардың жұмыстары бір арнада тоғысқан. 

🔸Екінші көрме жобаның ішкі эволюциясын нақ көрсетеді. Бастапқы шығармашылық ұжымға жаңа суретшілердің қосылуы экспозицияға тың колористік энергия мен өзгеше реңк әкелді. Зал кеңістігінде шағын натюрморттар, қалалық және далалық пейзаждар, сондай-ақ метафоралық сюжеттерге құрылған композициялар өзара үйлесім тапқан. Бұл туындылар суретшілердің тек техникалық еркіндігін ғана емес, сонымен қатар суретшілердің ішкі ізденісін, өмір құбылыстарының нәзік әрі құбылмалы күйлерін дөп басып бейнелей алу қабілетін көрсетеді. 

🔹Көрмеге А. Хакимжанова, А. Тампиев, А. Татарова, А. Сластинова, А..Сафи, А. Овечкина, А. Фидирко, В. Трофимович, В. Татаринов, Г. Пащенко, Г. Умарова, Д..Куралбаев, Д. Залесская, Д. Муштак, Е. Попова, К. Ибраева, К. Рыбалко, Л. Логвинова, М..Мун, М. Бурманская, Н. Молокотина, Н. Сайгушева, О. Иконникова, Р. Сакович, С..Какоткина, С. Кравченко, С. Кушкова, Т. Максименко сынды суретшілердің еңбектері қойылған.

Суретшілердің пастельге деген көзқарасы бұл материалдың табиғатын терең түсінуге негізделген. Олар осы техника арқылы күрделі психологиялық көңіл-күйді, ішкі сезім мен жеке дүниетанымды еркін жеткізеді. Көрме ұзақ ізденістің нәтижесінде туған туындылардан құралған.

📍 Көрме 2026 жылдың 25 маусымына дейін жалғасады.
Жұмыс уақыты: 10:00 - 19:00.
Демалыс күні: дүйсенбі
 
📌Куратор: Әбілхан Қастеев атындағы
ҚР Ұлттық өнер музейінің «Музейлік педагогика және экскурсиялық қызмет» бөлімінің қызметкері Г.А. Исхакова. ⚜️2026 жылдың 3 маусымында Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейінің Орталық көрме залында «Жанасу II – Соприкосновение II» республикалық көрмесі ашылды. Қазақстандық пастель өнері шеберлерінің бірлестігі дайындаған бұл көрме өткен жылы кәсіби орта мен өнерсүйер қауым тарапынан ерекше қызығушылыққа ие болған жобаның жалғасы болып отыр. ▫️Пастель – шеберлердің қолында бар қырын ашып, сан алуан көркемдік әсер бере алатын, мүмкіндігі кең әрі жанды материал. Көрме кеңістігінде өзіндік өрнегі, дара техникасы және бояу мәнері бар әртүрлі авторлардың жұмыстары бір арнада тоғысқан. 🔸Екінші көрме жобаның ішкі эволюциясын нақ көрсетеді. Бастапқы шығармашылық ұжымға жаңа суретшілердің қосылуы экспозицияға тың колористік энергия мен өзгеше реңк әкелді. Зал кеңістігінде шағын натюрморттар, қалалық және далалық пейзаждар, сондай-ақ метафоралық сюжеттерге құрылған композициялар өзара үйлесім тапқан. Бұл туындылар суретшілердің тек техникалық еркіндігін ғана емес, сонымен қатар суретшілердің ішкі ізденісін, өмір құбылыстарының нәзік әрі құбылмалы күйлерін дөп басып бейнелей алу қабілетін көрсетеді. 🔹Көрмеге А. Хакимжанова, А. Тампиев, А. Татарова, А. Сластинова, А..Сафи, А. Овечкина, А. Фидирко, В. Трофимович, В. Татаринов, Г. Пащенко, Г. Умарова, Д..Куралбаев, Д. Залесская, Д. Муштак, Е. Попова, К. Ибраева, К. Рыбалко, Л. Логвинова, М..Мун, М. Бурманская, Н. Молокотина, Н. Сайгушева, О. Иконникова, Р. Сакович, С..Какоткина, С. Кравченко, С. Кушкова, Т. Максименко сынды суретшілердің еңбектері қойылған. Суретшілердің пастельге деген көзқарасы бұл материалдың табиғатын терең түсінуге негізделген. Олар осы техника арқылы күрделі психологиялық көңіл-күйді, ішкі сезім мен жеке дүниетанымды еркін жеткізеді. Көрме ұзақ ізденістің нәтижесінде туған туындылардан құралған. 📍 Көрме 2026 жылдың 25 маусымына дейін жалғасады. Жұмыс уақыты: 10:00 - 19:00. Демалыс күні: дүйсенбі 📌Куратор: Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Ұлттық өнер музейінің «Музейлік педагогика және экскурсиялық қызмет» бөлімінің қызметкері Г.А. Исхакова. 🇰🇿4 маусым – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері күні.

Бұл күн — халқымыздың бірлігін, тәуелсіздігіміздің тұғырын, еліміздің болашаққа деген сенімін білдіретін айрықша мереке. Елтаңба, Ту, Әнұран — Отанға деген сүйіспеншілігіміздің, ұлттық мақтанышымыздың жарқын бейнесі.

Осы мерейлі күні баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға амандық, ел игілігі жолындағы еңбектеріңізге табыс тілейміз. Мәңгілік Ел болу жолындағы қадамымыз нық, туымыз биік болсын! 🇰🇿4 маусым – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері күні. Бұл күн — халқымыздың бірлігін, тәуелсіздігіміздің тұғырын, еліміздің болашаққа деген сенімін білдіретін айрықша мереке. Елтаңба, Ту, Әнұран — Отанға деген сүйіспеншілігіміздің, ұлттық мақтанышымыздың жарқын бейнесі. Осы мерейлі күні баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға амандық, ел игілігі жолындағы еңбектеріңізге табыс тілейміз. Мәңгілік Ел болу жолындағы қадамымыз нық, туымыз биік болсын! ⚜️2026 жылдың 11 маусым күні сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейінде талантты кескіндемеші, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Омархан Құмардың «ҰЛЫ РУХ» атты жеке көрмесінің салтанатты ашылуы мен каталогының тұсаукесер рәсімі өтеді.

🔹Омархан Құмар – бүгінгі қазақ бейнелеу өнеріндегі ұлттық тарих пен рухани құндылықтарды шығармашылығының өзегіне айналдырған, өзіндік қолтаңбасы айқын кәсіби суретші. Оның туындылары халықтық рухқа толы, қазақ халқының тарихи жады мен мәдени мұрасын терең пайымдап, өткен мен бүгінді сабақтастыратын мазмұнды көркем образдар жасауымен ерекшеленеді. Суретші шығармашылығына академиялық мектептің берік негіздері, композициялық тұтастық, сурет салудағы жоғары кәсіби мәдениет пен реалистік бейнелеу дәстүріне адалдық тән.

🔸Көрмеде автордың 2000 жылдардан бері орындалған жетпіске жуық таңдаулы кескіндемелік туындылары ұсынылған. Экспозиция суретшінің шығармашылық ізденістерінің ауқымын, жанрлық және тақырып аясының мол қорын жан-жақты таныстырады. Әрбір композициясынан суреткердің шеберлігі мен шығармашылық кемелдігі айқын сезіледі. Автор тарихи тұлғалардың мінезі мен болмысын, дәуір рухын және оқиға мазмұнын терең ашуға ұмтылып, көркем образдың нанымдылығы мен эмоционалдық әсеріне ерекше мән береді. Түстік үйлесім, пластикалық шешім және композициялық құрылым оның жұмыстарында біртұтас көркем жүйеге айналып, туындының идеялық мазмұнын терең аша түседі.

🔺«ҰЛЫ РУХ» көрмесі – суретші Омархан Құмардың 25 жылға жуық шығармашылық жолын қорытындылайтын алғашқы жеке көрмесі. Көрме атауының өзі экспозицияда ұсынылған туындылардың негізгі мазмұны мен идеялық өзегін айқындайды. Ұлт тарихы, елдік рух, ұлы тұлғалар, батырлық дәстүр мен туған жер табиғаты суретшінің шығармаларында көркемдік шешім тауып, қазақ халқының рухани болмысы мен тарихи жадын бейнелейтін өзіндік образдар жүйесін құрайды. Бұл көрме автордың ширек ғасырға жуық уақыттағы шығармашылық ізденістері мен кәсіби шеберлігінің нәтижесін танытатын маңызды мәдени оқиға болып табылады.

📌Көрме кураторы: Самал Мамытова ⚜️2026 жылдың 11 маусым күні сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Ұлттық өнер музейінде талантты кескіндемеші, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Омархан Құмардың «ҰЛЫ РУХ» атты жеке көрмесінің салтанатты ашылуы мен каталогының тұсаукесер рәсімі өтеді. 🔹Омархан Құмар – бүгінгі қазақ бейнелеу өнеріндегі ұлттық тарих пен рухани құндылықтарды шығармашылығының өзегіне айналдырған, өзіндік қолтаңбасы айқын кәсіби суретші. Оның туындылары халықтық рухқа толы, қазақ халқының тарихи жады мен мәдени мұрасын терең пайымдап, өткен мен бүгінді сабақтастыратын мазмұнды көркем образдар жасауымен ерекшеленеді. Суретші шығармашылығына академиялық мектептің берік негіздері, композициялық тұтастық, сурет салудағы жоғары кәсіби мәдениет пен реалистік бейнелеу дәстүріне адалдық тән. 🔸Көрмеде автордың 2000 жылдардан бері орындалған жетпіске жуық таңдаулы кескіндемелік туындылары ұсынылған. Экспозиция суретшінің шығармашылық ізденістерінің ауқымын, жанрлық және тақырып аясының мол қорын жан-жақты таныстырады. Әрбір композициясынан суреткердің шеберлігі мен шығармашылық кемелдігі айқын сезіледі. Автор тарихи тұлғалардың мінезі мен болмысын, дәуір рухын және оқиға мазмұнын терең ашуға ұмтылып, көркем образдың нанымдылығы мен эмоционалдық әсеріне ерекше мән береді. Түстік үйлесім, пластикалық шешім және композициялық құрылым оның жұмыстарында біртұтас көркем жүйеге айналып, туындының идеялық мазмұнын терең аша түседі. 🔺«ҰЛЫ РУХ» көрмесі – суретші Омархан Құмардың 25 жылға жуық шығармашылық жолын қорытындылайтын алғашқы жеке көрмесі. Көрме атауының өзі экспозицияда ұсынылған туындылардың негізгі мазмұны мен идеялық өзегін айқындайды. Ұлт тарихы, елдік рух, ұлы тұлғалар, батырлық дәстүр мен туған жер табиғаты суретшінің шығармаларында көркемдік шешім тауып, қазақ халқының рухани болмысы мен тарихи жадын бейнелейтін өзіндік образдар жүйесін құрайды. Бұл көрме автордың ширек ғасырға жуық уақыттағы шығармашылық ізденістері мен кәсіби шеберлігінің нәтижесін танытатын маңызды мәдени оқиға болып табылады. 📌Көрме кураторы: Самал Мамытова Қазақстан-Ресей мәдени байланысы

Мәдениет пен өнер халықтар арасындағы байланысты нығайтатын маңызды құндылықтардың бірі. Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдени ықпалдастық өнер кеңістігінде өз жалғасын тауып келеді.

Бейнематериал 24KZ телеарнасынан. Қазақстан-Ресей мәдени байланысы Мәдениет пен өнер халықтар арасындағы байланысты нығайтатын маңызды құндылықтардың бірі. Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдени ықпалдастық өнер кеңістігінде өз жалғасын тауып келеді. Бейнематериал 24KZ телеарнасынан.
ВИРТУАЛЬНАЯ ПРИЁМНАЯ