2024 жылдың 5 қарашасында 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы ҚР Мемлекеттік өнер музейінде Мәлік Қайдаровтың «Менің жанымның бояулары» атты жеке көрмесінің ашылуы өтеді. Экспозицияда әр жылдардағы 30-дан астам көркем және графикалық шығармалар ұсынылады.
Мәлік Қайдаров - кескіндемеші, жанрлық туындылар суретшісі, қайталанбас көркемдік әлемін қамтитын аяқталған композицияларды жасай білетін портретші шебер. Экспозицияда шебердің көпфигуралы кескіндеме туындыларын жасауға ойластырылған көзқарасын айғақтайтын әр жылдардағы туындылар мен нобайлар ұсынылған. Шебер түрлі әдістерді - қарындаштың жұмсақтығы, тушь сызықтарының жылдамдығы, пастельдің түс қанықтығын көрсете отырып, ашық әрекет арқылы лезде іс-қимылмен сәтті бекітуге қол жеткізеді. Кенепте жұмыс жасау барысында эскиздер мен сызбалардағы эксперименттер жанды да ашық кескіндеме тілімен ауыстырылады.
М.Қайдаровтың шығармашылығының ерекшелігі кәсіби шеберлікті игеріп, соңғы ағымдардың сұранысына мән бермей, өзіне тән ойлы көзқарасы мен шығармаларының жұмсақ баяндауын сақтай отырып, өзін-өзі танытудың дербес жолын іздеуінде. Суретшінің көптеген шығармалары өмірбаяндық боп келеді. Әсіресе балалық шақтағы көріністер сенімді, жан дүниеңе еніп кететіндей боп орындалған. Жеке өмірінің өткенін бейнелей отырып, суретші айналасындағы адамдар мен олардың ортасының ұлттық болмысынының өзгеруін өзіне ғана тән тәсілмен бейнелейді. Тақырып таңдаудың себеп нақтылығы түс әсерлерімен - бір жерде сұр және көгілдір түстердің бай реңктерінің ерекше жарқырауымен, бір жерде түстің белсенді массивтерімен, сондай-ақ кейіпкерлердің көрермен алдында «тұруымен», шынайы кеңістіктің бұзылуымен және сонымен бірге бейнеленген мотивтердің нақтылығымен тегістеліп кететіні бар.
Мәлік шығармашылығының көрермендермен өзара байланыс табиғаты бейнеленген фрагменттерге жеке қызығушылықпен қарауға, сенімді қарым-қатынас жасауға бағытталған. Шебердің шығармашылығында суретші және тұлғаның өзіне тән тұтастығы мен қоршағамен ортамен табиғи байланысы сақтала отырып көрінеді. Бұл тенденциялар құмарлық, кейбір қою мұңды немесе лирикалық музыкалық пейзажды шығармаларында барынша айқын көрінеді. Мәліктің шығармашылығында ұлттық ерекшеліктерге баса мән берілгетіні даусыз, әйтсе де оның шығармасында көпмәдениетті элементтер бастауы бар. Көркемсурет мектебінің негізін Мәскеуде алып, Батыс Еуропа өнерінің үрдістерін игере отырып, ол өз шығармашылығында ұлттық және өңірлік ерекшеліктердің эстетикалық тәжірибесіне аса қызығушылық танытады.
Қоршаған әлем және ғаламмен үйлесімділіктің ерекше сезімін жеткізе отырып, жұмыстың бастапқы кезеңін қадағалау маңызды. Ландшафтың алғашқы көрген сезімін суретші сөзбе-сөз «ұстап», өзінің этюдтерінде жеткізеді. Мәлік үшін шартты нәрсе – көрген, сезген нақты дүниесін өз әлеміне енгізіп, әсерлі, көркем ұмтылу. Әсіресе, М.Қайдаровтың нәзік бояушы ретіндегі таңғажайып дарындылығын және шығармашылық мәнерінің ерекшеліктерін айғақтайтын эскиздері қызықты. Кез-келген сурет әрдайым осылардан басталып, айналаны зерттеуі, көргендерінен алған алғашқы әсері бір демдегідей, шағын форматта жеткізіледі. Суретшінің сәттіліктеріне сөзсіз туған жерге арналған жұмыстары жатады. Жанрлық көріністерді қамтитын ерекше пейзаждар әсіресе әсерлі және бейнелі қабылданады. Күнге толы композициялар Қазақстанның түрлі аймақтарының өмірі мен бай табиғаты туралы баяндайды.
Шебердің жеке суреттер сериясы Қазақ ұлттық ойындарына арналған. Суретші параққа көрермендерді өмір бастауы мен балалық шақ естеліктеріне қайтаруға арналған композицияны қысқаша және кең көлемде құрастырады.
Бейнеленген уақыт пен кеңістікке қарамастан, суретші болмыстың философиясын бір ғана өлшеммен – адамгершілікпен салмақтайды. М.Қайдаровтың назары стилистикаға емес, еуропалық және шығыс мектептерінің ерекшеліктерін органикалық түрде сыйдыратын бейнелі мазмұнның рухани-эмоционалдық сапасына аударылады.
Көрме желтоқсан айының 5-не дейін жалғасады.
Көрме жетекшісі - Светлана Кобжанова
Өнертану кандидаты
Суретші туралы ақпарат: 1964 жылы 10 қазанда Қызылорда облысында дүниеге келген. Еңбек жолын 1985 жылы пионерлер үйінде фото үйірменің жетекшісі ретінде бастады. 1986-1987 жж. түрлі қалалардағы құрылыстарда монтажшы болып жұмыс істеді. 1988 жылы Н.В.Гоголь атындағы Алматы теологиялық училищесіне оқуға түсті. Училищені қызыл дипломға бітіріп, 1992 жылы В.И. Суриков атындағы МӨИ-на оқуға түсіп, «станоктық кескіндеме» мамандығы бойынша оқыды. 1999 жылы оқуын аяқтады. «Суретші-кескіндемеші» біліктілігін алды. ҚР СО мүшесі. Қазақстан Республикасы Мәдениет Министрлігінің «Мәдениет қайраткері» төсбелгісінің иегері.
М. У. Қайдаров 1991 жылдан бастап Республикалық көрмелерге қатысты. 1992 жылы ҚазКСР Мәдениет жөніндегі мемлекеттік комитетінің көрме дирекцияларының көркемсурет қорына («Фетиш») жұмысы сатып алынды. Бірнеше жұмыстары В. И. Суриков атындағы МӨИ қорында сақталған. Жұмыстар Швейцария, Ресей, Қазақстан, Бельгия, Данияның жеке коллекцияларында бар.
